PANANDAION NI HALAK BATAK MARHITE ADATNA

R.B. Marpaung (Op. Miduk)

Halak Batak nunga digoari i sada Bangso. Mangihuthon nabinoto sian angka natua-tua umbahen digoari sada Bangso, nunga marharajaon sandiri, Mardebata (Mula Jadi Nabolon/Pencipta Yang Maha Besar), marpatik, mar-uhum, mar-adat dohot marpartuturon. Nunga marhepeng sandiri, ima naginoaran na ringgit Batak (ingot ringgit si tio soara). Alai ianggo nuaeng on nunga [...]

NILAI FILOSOFI RUMAH ADAT BATAK

R B MARPAUNG
Rumah adat bagi orang Batak didirikan bukan hanya sekedar tempat bemaung dan berteduh dari hujan dan panas terik matahari semata tetapi sebenanya sarat dengan nilai filosofi yang dapat dimanfaatkan sebagai pedoman hidup.

Tonggo Mulajadi

Raja Bilher Marpaung [sian tonggo-tonggo ni ompu parjolo]
Ale Ompung Mulajadi Nabolon,
sitompa hasiangan, sigomgom parluhutan,
silehon aek na tio, asa tangkas na di banua.
Ho do na jumadihon hau umbahen na ginjang,
na tumompa dolok umbahen na timbo.

Tonggo Singamangaraja

Raja Bilher Marpaung [sian tonggo-tongo ni ompu parjolo]
Sahala ni ompunami, Singamangaraja,
singa ni harajaon, singa ni uhum,
singa ni adat dohot singa ni patik.

HATA BONA, BOHO DOHOT BUHU

Raja Bilher Marpaung
Panghataion na marboho dapot ma namarbuhu. Sasaruas do hata i asa dapot na marbuhu. Umbahen didok: “Unang manuan bulu ho na so ruas”. “Unang manuan buhu ditonga ni ruas”

Manise

Raja Bilher Marpaung
Dison pinggan puti, pinggan na hot di hundulanna,
asa puti so haliapan, puti so hapurpuran.
Panggabean parhorasan di bona ni Hasuhuton on,
tu joloan ni ari on

ANAK TUBU BORU SORANG 15

R. B. Marpaung (Op Miduk)
HELA SONDUHAN
Pinatorang majolo samborhos taringot hela sonduhan. Naginoaranna hela sonduhan, i ma sada baoa na sai tong-tong burju mangurupi sada ripe (keluarga) jala parroha tobok, haposan di parripeon i (keluarga i).

ANAK TUBU BORU SORANG 14

R. B. Marpaung (Op Miduk)
5. UDOAN:
Ima hata napaboahon haporsuhon. Molo didok haporsuhon i nama sitaonon na umborat. Di Bahasa Indonesia didok penderitaan luar biasa. Langka diderita manusia. Deba sian hata udoan i, sinurathondo dison:

ANAK TUBU BORU SORANG 13

R. B. Marpaung (Op Miduk)
1. UMPASA:
Ima sintasinta ni roha jumalahi panggabean (Bahasa Indonesia Doa Restu). Marbalok do hata sipangkeon tu umpasa, ndang marguru diardangna holan sibahen na maroit-oit begeon ni sipareon. Ditontuhon angka sijolojolo tubu do ramu ni sidohonon molo tung adong sitambaan mangihuthon panghataion. Ndang jadi halupahononhon ruhutna, asa hot tong-tong di ojahanna.
Pamura [...]

ANAK TUBU BORU SORANG 12

R. B. Marpaung (Op Miduk)
MULA NI HATA BOLI
Dung hot ripe Tuan Sorimangaraja paduahon dohot puang bolon boru Pasaribu, dipungka nasida ma hutana namargoar Lumban Gorat.